Tài liệu mới cập nhật

Happy_new_year.swf Images_314.jpg Diendanhaiduongcom19072_114.jpg Banner_201329.swf Thiep2013.jpg DEM_TRUNG_THU.swf FLASH1_CHAO_MUNG_NAM_HOC_MOI.swf Me_trong_giac_mo_conUudam.flv Gap_me_trong_mothuy_chi.mp3 XT0027LAR.jpg DMLACHONG2.swf Chuc_ngay_moi_vui_ve.swf Nho_cu_cai__bahungvioletvn.flv 1328684164_2.jpg 1328779942_4.jpg Tichchu.flv Chuvitxam.flv

Sắp xếp tài liệu

TÀI NGUYÊN NƠI GẶP GỠ

Hỗ trợ trực tuyến

Online >>

0 khách và 0 thành viên

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • free counters

    Điều tra ý kiến

    Quý vị vui lòng cho "Nơi gặp gỡ" biết mình là:
    Giáo viên
    Sinh viên
    Học sinh
    Thành phần khác

    Gốc > Thơ Bút Tre > Gia thoại và tác phẩm >

    Nỗi oan của ... vè Bút Tre

     

        Hồi đó, phong trào thơ ứng khẩu mang tính trào phúng và phê phán kiểu Bút Tre bùng phát ở Phú Thọ. Dù đó không phải là thơ do Bút Tre sáng tác, song nỗi oan bắt đầu vận vào ông và vè sĩ Bút Tre đã gặp nạn. “Tôi nhớ đó là năm 1967 hay 1968, trên báo Văn Nghệ có bài phê phán Bút Tre do ông Xích Điểu viết trong mục 'Dọn vườn” - nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn nhớ lại. Một số văn nghệ sĩ ở Phú Thọ và Hà Nội bắt đầu mở “chiến dịch” công kích vè sĩ Bút Tre - Đặng Văn Đăng. Thơ Bút Tre được xuất bản bị mang ra mổ xẻ...

         Nỗi oan tận trời xanh   

     Tại một hội nghị về văn hóa được tổ chức ở Phú Thọ lúc bấy giờ, có vị lãnh đạo ở trung ương phát biểu rằng thơ Bút Tre lủng củng, ngô nghê, tục tĩu... cần phải được chấn chỉnh. Vè sĩ Bút Tre ngồi ở dưới không tỏ thái độ, lặng im suốt buổi họp. Có ý kiến cho rằng vè sĩ làm Trưởng ty Văn hóa đã tự ý cho in những tập thơ do mình sáng tác, chứ những tập thơ như thế mà ở Hà Nội đã bị “bóp” từ lâu rồi!     Thêm nữa, những câu thơ ứng khẩu của vè sĩ sau khi bị dân gian “nhại đi” đã biến đổi không ngờ. Họa sĩ Ngô Quang Nam kể một dịp vè sĩ tập hợp tự vệ Ty Văn hóa để động viên tinh thần chiến đấu, ông có ứng khẩu:

     Giặc Mỹ leo thang đến Phú Tho (Phú Thọ) 

    Napan đốt cháy cả rừng co (cọ)

    Sẵn sàng chiến đấu chị em bắn 

    Rớt trước ty mình một dù đo (dù đỏ).    

    Nhưng khi truyền khẩu thì lại là:

    Chị em du kích tài thay

    Bắn tàu bay Mỹ rơi ngay... cửa mình!    

    Thế nên mới có chuyện một nhà thơ nổi tiếng ở Hà Nội lên chơi, sau khi làm việc với lãnh đạo tỉnh liền cho mời vè sĩ Bút Tre sang đàm đạo thơ phú. Sau khi nghe Bút Tre đọc thơ, nhà thơ Hà Nội gật gù:    

    - Anh tập hợp những bài thơ của anh để tôi đem về Hà Nội nhờ anh Xuân Diệu sửa cho.

    Vè sĩ trả lời:    

    - Anh Xuân Diệu làm thơ bác học. Tôi làm vè dân gian, Xuân Diệu chữa thế nào được!   

    Ông Nguyễn Hữu Nhàn hiện vẫn còn lưu giữ rất nhiều ấn phẩm của Bút Tre được xuất bản. Ông đưa cho tôi xem và bảo:    

    - Tôi đố cậu tìm được câu thơ nào của Bút Tre nói về sự tục tĩu. Thơ của ông chỉ có cười mà thôi.    

    Ông Nhàn còn lưu giữ một cuốn sổ tay ghi chép công tác của vè sĩ Bút Tre, trong đó xen kẽ những ghi chép các buổi họp hành được ghi bằng… tiếng Pháp, xen lẫn thơ được viết bằng tiếng Việt, chữ của vè sĩ rất xấu. Đó là những câu thơ mà vè sĩ một thời làm hai việc, ba việc trong cùng một lúc.    

      

     “Một Bút Tre thành vạn Bút Tre các làng”

        Ông Nguyễn Kính Mời - nguyên cán bộ Ty Văn hóa Phú Thọ, sau làm phó giám đốc Sở Văn hóa- Thông tin Phú Thọ, hiện đã nghỉ hưu ở phố Thái Hà (Hà Nội) - kể: “Thời gian ấy, Bút Tre hơi buồn nhưng trước mặt mọi người ông vẫn vui vẻ, lạc quan vì tính ông thế!”. Cuộc sống của ông vẫn không bị xáo trộn gì, trưa đến anh em trong cơ quan vẫn cùng ông đùa tếu táo tại nhà ăn của cơ quan.    Bà Bùi Thị Ngà, nguyên thư ký đánh máy chữ cho Bút Tre suốt những năm vè sĩ làm trưởng ty, cho hay những ngày sóng gió ấy Bút Tre vẫn miệt mài chỉ đạo anh em khai quật các di chỉ khảo cổ trên địa bàn tỉnh để khẳng định các nền văn hóa Sơn Vi, Phùng Nguyên...     Riêng về viết lách, ông chăm viết nhiều hơn, có bận chuyển sang viết nghiên cứu. Vè sĩ vẫn làm thơ như mọi ngày, có ngày đến ba bài thơ đưa cho bà Ngà đánh máy, có một bài thơ ở thời kỳ sóng gió ấy làm bà Ngà nhớ nhất, trong đó có những câu:

    Bút Tre văn nghệ không thừa nhận
    Thêm bao bịa đặt cá nhân xuyên (xuyên tạc)
    Nỗi oan trái đâu cần ai rửa
    Ánh trăng vằng vặc góc trời riêng.   

    Bút Tre cũng có lần tâm sự với nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn, họa sĩ Ngô Quang Nam là những người thân nhất hay cận kề bên ông: “Oan tớ hơn oan Thị Kính!”.     Và cũng kể từ những ngày sóng gió ấy, vè sĩ không gửi thơ đi in nữa.    Nhưng khi ấy trong dân gian, thơ kiểu Bút Tre đã được người ta ứng khẩu đọc tràn cung mây. Bữa ăn ở hội nghị nào của Phú Thọ hay bên mâm rượu vui bạn bè, tiễn bộ đội lên đường đánh Mỹ..., mọi người đều ứng khẩu đọc thơ kiểu Bút Tre. Chính vè sĩ cũng ngây người nhiều bận khi người ta gặp ông thường khoe là... thuộc thơ ông, nhưng khổ một nỗi đó không phải do ông ứng khẩu. Những câu như:

    Anh đi công tác Pờ Lây

    Cu dài dằng dặc biết ngày nào ra

    Còn em em vẫn ở nhà

    Cửa (nhà) mình em mở người ra kẻ vào;

    *

    Thi đua ta quyết thi đua 

    Thi đua ta quyết tiến lên hàng đầu

    Hàng đầu rồi tiến đi đâu

    Đi đâu không biết hàng đầu cứ đi...

    *

    Chồng người du kích sông Lô
    Chồng em ngồi bếp nướng ngô cháy quần
    *
    Con đò dịch đít sang ngang
    Bên kia có một cái làng thò ra
    *
    Phụ nữ thường rất hay lười
    Riêng em anh thấy là người cần...cu (cù)
       

         Vè sĩ nghe mà cười chảy nước mắt! Bị oan nhưng Bút Tre tự hào rằng những lối thơ của mình đã được dân gian thừa nhận. Ông cảm hứng viết lời khai từ của tập Tia lửa làng quê:

    Trăm năm ở một làng vè
    Nghìn câu lục bát mấy đề vè hôm
    Khi khuya sáng, lúc hoàng hôn
    Bà con kể lại, xóm thôn vọng lời
    Bút Tre nối bước những ai
    Một dòng thơ, mở đường quai kể vè
    Năm năm dân dã lắng nghe
    Một Bút Tre thành vạn Bút Tre các làng. 

       Năm 1968, thêm một bước ngoặt trong đời Bút Tre: tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc hợp nhất thành tỉnh Vĩnh Phú, ông được cấp trên phân công làm phó Ban tuyên giáo Tỉnh ủy Vĩnh Phú và giữ cương vị này đến năm 1973 thì nghỉ hưu.     Theo lời kể lại của anh em văn nghệ sĩ Phú Thọ kể, thì Bút Tre vẫn không ngừng viết nhưng không gửi in ở đâu. Ông làm việc một cách lặng lẽ cho đến khi qua đời tại quê nhà vào năm 1987 ở tuổi 76.                                                                                          

        Chú thích ảnh trong bài:

    - Vè sĩ Bút Tre Đặng Văn Đăng và cháu nội.   

    - Các ấn phẩm thời vè sĩ Bút Tre làm Trưởng ty Văn hóa Phú Thọ 'trăm hoa đua nở'.

    ĐỖ HỮU LỰC (TTO)
    ---------------------------------------------------------------------------
    Theo Lucbat.com

    Nhắn tin cho tác giả
    Vũ Bá Hùng @ 14:12 20/04/2009
    Số lượt xem: 1082
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến